របកគំហើញកំពូលទាំងដប់ទាក់ទងនឹងព្រះយេស៊ូវ

ព្រះគ្រីស្ទ «បានទទួលរងនូវទណ្ឌកម្មដ៏ធ្ងន់ធ្ងរក្នុងអំឡុងរាជ្យរបស់ស្ដេច ទីប៊ែរុស (Tiberius) ក្នុងកណ្តាប់ដៃនៃទេសាភិបាលម្នាក់របស់យើងគឺលោក ប៉ុនទាស ពីឡាត់។ សរុបមក គ្មានអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ម៉ឺងម៉ាត់ណាម្នាក់ចោទសួរអំពីព្រះជន្មរបស់ព្រះយេស៊ូវនៃស្រុកណាសារ៉ែតនោះទេ មិនថាអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រជាគ្រីស្ទបរិស័ទ ឬអ្នកមិនជឿព្រះនោះឡើយ។

២៩ កក្កដា ២០២៥អានរយៈពេល ៣៤ នាទី

មើល២១៦ដង

សូមចំណាំ៖ នេះគឺជាវីដេអូប្លុក ដែលដកស្រង់ចេញពីភាគទី១៤០ នៃកម្មវិធីទូរទស្សន៍មួយដែលមានឈ្មោះថា ការជជីករកការពិត ដែលរៀបចំដោយសមាគមន៍សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវព្រះគម្ពីរ (The Associates for Biblical Research)។

គេបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់អំពីប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ព្រះយេស៊ូវនៃស្រុកណាសារ៉ែត បន្ថែមពីលើដំណើររឿងដែលអាចទុកចិត្តបាននៃកណ្ឌគម្ពីរដំណឹងល្អនៅក្នុងព្រះគម្ពីរ។ អ្នកនិពន្ធខាងលោកីយ៍ជាច្រើននាក់បាននិយាយអំពីទ្រង់នៅក្នុងរយៈពេល ១៥០ឆ្នាំ។ ឧទាហរណ៍ លោក ថលឡូស (Thallus) លោកស្រី ម៉ារ៉ា បា-សេរ៉ាភីន (Mara Bar-Serapion) លោក ផ្លេហ្គន (Phlegon), លោក ស៊ូតូនីស (Suetonius), លូសាននៃសាម៉ូសាតា (Lucian of Samosata), លោក សែលស៊ូស (Celsus) ដែលអ្នកនិពន្ធទាំងនេះសុទ្ធតែបានអះអាងពីព្រះយេស៊ូវ។¹ លើសពីនេះទៀត លោក យ៉ូសែហ្វឺស (Josephus) បញ្ជាក់ថា ព្រះយេស៊ូវត្រូវគេហៅថាជាព្រះគ្រីស្ទ ហើយប្អូនប្រុសរបស់ទ្រង់គឺលោក យ៉ាកុប² លោក ភ្លីនី ដឹ យ៉ាំងហ្គឺរ (Pliny the Younger) កត់ចំណាំអំពីគ្រីស្ទបរិស័ទបានថ្វាយបង្គំព្រះយេស៊ូវថា «ដូចជាព្រះមួយអង្គ»³ ហើយលោក តាស៊ីទុស (Tacitus) បានសរសេរថា ព្រះគ្រីស្ទ «បានទទួលរងនូវទណ្ឌកម្មដ៏ធ្ងន់ធ្ងរក្នុងអំឡុងរាជ្យរបស់ស្ដេច ទីប៊ែរុស (Tiberius) ក្នុងកណ្តាប់ដៃនៃទេសាភិបាលម្នាក់របស់យើង គឺលោក ប៉ុនទាស ពីឡាត់»។⁴ សរុបមក គ្មានអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ម៉ឺងម៉ាត់ណាម្នាក់ចោទសួរអំពីព្រះជន្មរបស់ព្រះយេស៊ូវនៃស្រុកណាសារ៉ែតនោះទេ មិនថាអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រជាគ្រីស្ទបរិស័ទ ឬអ្នកមិនជឿព្រះនោះឡើយ។ បន្ថែមពីលើអំណះអំណាង ឬក៏ឯកសារយោងដោយផ្ទាល់ទាំងនេះ មានរបកគំហើញខាងបុរាណវត្ថុវិទ្យាជាច្រើនដែលបានបញ្ជាក់ និងបំភ្លឺព័ត៌មានលម្អិតអំពីជីវិតរបស់ព្រះយេស៊ូវ ដូចដែលបានកត់ត្រានៅក្នុងកណ្ឌគម្ពីរដំណឹងល្អ។ ខាងក្រោមនេះ គឺជារបកគំហើញកំពូលទាំងដប់ទាក់ទងនឹងព្រះយេស៊ូវ។

១០. ទូកនៅសមុទ្រកាលីឡេ

insggb02

ទូកនៅសមុទ្រកាលីឡេ។ ប្រភពរូបភាព៖ Jerry Hawkes/ HolyLandPhotos.org

នៅឆ្នាំ១៩៨៦ គ្រោះរាំងស្ងួតដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីស្រាអែលបានបណ្តាលឲ្យកម្រិតទឹកសមុទ្រកាលីឡេស្រកចុះជាច្រើនម៉ែត្រ។ មានបងប្អូនពីរនាក់បានទៅស្វែងរកវត្ថុបុរាណនៅតាមបណ្តោយឆ្នេរភាគពាយ័ព្យ ហើយពួកគាត់បានរកឃើញគ្រោងទូកបុរាណមួយនៅក្នុងភក់។ ឈើដ៏ពុកផុយ ដែលគេបានលាតត្រដាងជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេលប្រហែលជា ២០០០ឆ្នាំ តម្រូវឲ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ជាបន្ទាន់ ក្នុងការយកវាចេញដោយសុវត្ថិភាព។ គេបានដាក់វាចូលទៅក្នុងសារធាតុគីមី ដើម្បីរក្សាទុកអស់រយៈពេល ១១ឆ្នាំ មុនពេលដែលគេយកវាមកដាក់តាំងបង្ហាញក្នុងសារមន្ទីរនៅស្រុកអ៊ីស្រាអែល។